Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố người tiêu dùng có thể tránh được mức thuế quan 25% đối với xe cộ và phụ tùng ô tô nước ngoài bằng cách mua xe được sản xuất hoàn toàn tại Hoa Kỳ. Vấn đề duy nhất là: Không có loại xe nào như vậy.
Cách hoàn hảo để tránh thuế quan
Trả lời phỏng vấn của NBC News, ông nói: “Nếu (các doanh nghiệp) sản xuất ô tô tại Hoa Kỳ, bạn sẽ kiếm được rất nhiều tiền. Nếu không, bạn có thể sẽ phải đến Hoa Kỳ, vì sẽ không có thuế quan.”
Tổng thống Hoa Kỳ từng bày tỏ ông "không quan tâm" đến việc các nhà sản xuất ô tô có tăng giá để bù đắp chi phí thuế nhập khẩu hay không và phủ nhận các thông tin cho rằng ông đã tạo áp lực cho các giám đốc điều hành trong ngành.
Nhưng thực tế là, ngay cả những chiếc ô tô lắp ráp trong nước của các thương hiệu lớn của Hoa Kỳ cũng phụ thuộc rất nhiều vào chuỗi cung ứng toàn cầu phức tạp. Ước tính, một chiếc ô tô cần khoảng 30.000 bộ phận. Nhìn chung, tỷ lệ phụ tùng ô tô có nguồn gốc từ nước ngoài dao động quanh mức 40%, Dan Ives, giám đốc nghiên cứu công nghệ toàn cầu tại Wedbush Securities, một công ty dịch vụ tài chính, cho biết.
Ives cho biết: "Những chiếc ô tô do Hoa Kỳ sản xuất với toàn bộ phụ tùng đều là của Hoa Kỳ chỉ là một câu chuyện hư cấu".
Ivan Drury, giám đốc phân tích tại Edmunds, cũng có chung quan điểm: “Không có loại xe nào mà mọi bộ phận đều được sản xuất từ đầu tại Hoa Kỳ”.
Một giám đốc điều hành cấp cao trong ngành ô tô từng bày tỏ mối quan ngại về khả năng thích ứng với thuế quan của ngành công nghiệp này do chuỗi cung ứng rộng lớn của các nhà sản xuất ở nước ngoài. Mặc dù nhiều loại xe — cả xe Mỹ và xe nước ngoài — được lắp ráp trong nước, nhưng chúng được chế tạo bằng nhiều bộ phận không được sản xuất tại các nhà máy trong nước.
Theo ước tính của Anderson Economic Group, một công ty tư vấn làm việc cho các nhà sản xuất ô tô lớn, người tiêu dùng có thể chứng kiến giá tăng từ 4.000 đến 12.500 USD cho mỗi xe do thuế quan, tùy thuộc vào loại xe.
Một phát ngôn viên của Nhà Trắng đã chỉ ra cách tốt nhất để các nhà sản xuất ô tô tránh thuế quan là xây dựng nhà máy tại Hoa Kỳ.
Theo luật của Hoa Kỳ, các nhà sản xuất ô tô phải báo cáo thành phần của các mẫu xe của họ cho Cục Quản lý An toàn Giao thông Đường bộ Quốc gia. Ví dụ, Kia EV6 2025 được làm từ 80% linh kiện của Hoa Kỳ và Canada. Mẫu xe của Hàn Quốc trở thành một trong những chiếc xe được sản xuất tại Bắc Mỹ nhiều nhất trong. Hầu hết các mẫu xe khác có tỷ lệ linh kiện của Hoa Kỳ và Canada thấp hơn nhiều.
Ngay cả Tesla cũng lấy 20% đến 25% linh kiện từ Mexico. Hơn 175 mẫu xe từ các hãng sản xuất ô tô nước ngoài như Toyota, Volvo và BMW — nhiều hãng trong số đó cũng sản xuất một số xe tại Hoa Kỳ — được sản xuất hoàn toàn ở nước ngoài.
Khả thi nhưng đi kèm cái giá đắt
Amy Broglin-Peterson, chuyên gia về chuỗi cung ứng tại Broad College of Business thuộc Đại học bang Michigan, cho biết chuỗi cung ứng ô tô rất mạnh mẽ, nhưng cũng có thể trở nên mong manh khi có những tác động. Trong nhiều thập kỷ, các công ty Hoa Kỳ đã chuyển một phần hoạt động sản xuất của mình ra nước ngoài, tìm đến các nhà máy ở Trung Quốc, Mexico và các quốc gia khác có giá nhân công rẻ hơn.
Bà cho biết việc chuyển nhiều chuỗi cung ứng của các nhà sản xuất ô tô hơn sang Hoa Kỳ là khả thi và có thể đạt được các mục tiêu an ninh quốc gia của chính quyền Trump đồng thời củng cố sản xuất trong nước về lâu dài. Nhưng điều đó có thể mất nhiều năm.
“Nhìn từ góc độ sản xuất, việc sản xuất một chiếc ô tô 100% của Hoa Kỳ không phải là một nhiệm vụ ngắn hạn. Nó đi kèm với một mốc thời gian rất dài và cái giá rất đắt”.
Thùy Anh (Theo NBC News)
